ลงท้ายด้วยสูงเนินทั้งหมด เช่น หวานสูงเนิน เกี้ยวสูงเนิน ไยสูงเนิน เร้าสูงเนิน ฯลฯ
อำเภอสีคิ้ว
เดิมเป็นตำบลหนึ่งของเมืองจันทึก นามสกุลจึงลงท้ายจันทึก เช่น แดงจันทึก แอบจันทึก โกฎจันทึก
เผือกจันทึก ติ้งจันทึก พรมจันทึก ฯลฯ
|
ตำบลสะแกราช :
|
ลงท้ายด้วยกิ่ง ได้แก่ ไผ่กิ่ง ระวังกิ่ง เลิศกิ่ง
รายกิ่ง ดีกิ่ง เพชรกิ่ง ฯลฯ
|
|
ตำบลดอน :
|
ขอดอน นอดอน บินดอน ไกลดอน ฯลฯ
|
|
ตำบลสำโรง :
|
เชยสำโรง งานสำโรง ดีสำโรง ฯลฯ
|
|
ตำบลจะโป๊ะ :
|
ผันจะโป๊ะ ฉุนจะโป๊ะ สำราญจะโป๊ะ เกิดจะโป๊ะ
ฉัตรจะโป๊ะ ฯลฯ
|
|
ตำบลหนองผักแว่น :
|
วิเศษผักแว่น สีผักแว่น กินผักแว่น ฯลฯ
|
|
ตำบลสันเทียะ :
|
โนสันเทียะ ดอกสันเทียะ หันสันเทียะ บอนสันเทียะ ฯลฯ
|
|
ตำบลค้างพลู :
|
ขำค้างพลู แป้นค้างพลู แอบค้างพลู เขียนค้างพลู ฯลฯ
|
|
ตำบลพังเทียม :
|
หลงพังเทียม งานพังเทียม ข้างพังเทียม ฯลฯ
|
|
ตำบลด่านจาก :
|
มณีด่านจาก ไหลด่านจาก โชด่านจาก ฯลฯ
|
|
ตำบลสายออ :
|
เผ่นสายออ โลกสายออ ห่วงสายออ ฯลฯ
|
|
ตำบลกำปัง :
|
เล็กกำปัง ใสกำปัง สุขกำปัง ฯลฯ
|
|
ตำบลพันดุง :
|
ปัจจุบันขึ้นอยู่กับอำเภอขามทะเลสอ
|
|
โมพันดุง เกพันดุง ใหญ่พันดุง ฯลฯ
|
อำเภอเนินสูง
เดิมชื่ออำเภอ ดังนั้นจึงมีคำลงท้ายกลาง เช่น หวังแอบกลาง มุ่งตรงกลาง ขอแนบกลาง
กางร่มกลาง และลงท้ายว่า จันอัด เช่น เจ็กจันอัด ไกลจันอัด เหลืองจันอัด ฯลฯ
อำเภอบัวใหญ่
เดิมชื่ออำเภอ ดังนั้นจึงมีคำลงท้ายนอก เช่น ดอนนอก กระโทกนอก ลอยนอก ภักดีนอก ฯลฯ
อำเภอครบุรี
คำลงท้าย ครบุรี เช่น เสียงครบุรี พลอยครบุรี อาบครบุรี ปลัดครบุรี ฯลฯ
อำเภอโชคชัย
เดิมชื่ออำเภอกระโทก จึงลงท้ายว่ากระโทก อำเภอนี้มีลักษณะเฉพาะในการตั้งนามสกุล คือ
จะเรียงลำดับอักษรตั้งแต่ ก ถึง ฮ ตามระยะทางจากตัวที่ว่าการอำเภอ เริ่มจาก ก ซึ่งอยู่ใกล้อำเภอมากที่สุด
การตั้งนามสกุลเช่นกัน มีประโยชน์สำหรับการปกครองท้องถิ่น เช่น กิ่งกระโทก ทองกระโทก มองกระโทก
เวยกระโทก แหวกกระโทก เหิมกระโทก ไฮกระโทก มนต์กระโทก ครึบกระโทก ฯลฯ
|
อำเภอจักราช
|
|
|
ตำบลทองหลาง :
|
ดีทองหลาง โถทองหลาง วายทองหลาง แอบทองหลาง ฯลฯ
|
|
ตำบลหนองงูเหลือม :
|
อันงูเหลือม บาทงูเหลือม เผื่อนงูเหลือม ดีงูเหลือม ฯลฯ
|
อำเภอพิมาย
นามสกุลในอำเภอนี้จะลงท้ายพิมาย และค้าขาย ได้แก่ พงษ์พิมาย ดีพิมาย กาญจนพิมาย บู่พิมาย
เจ้าขายค้า คล่องเก่งค้า ถนัดค้า ฯลฯ
อำเภอด่านขุนทด
คำลงท้ายด้วย ขุนทด ชนะ โคกรักษ์ ได้แก่ เมฆขุนทด ครุฑขุนทด ใยขุนทด ไกรขุนทด พันชนะ
เพียงชนะ ภูมิโคกรักษ์ ใสโคกรักษ์ วายโคกรักษ์ เวชโคกรักษ์ ฯลฯ
|
อำเภอปักธงชัย
|
|
|
ตำบลเมืองปัก :
|
ชุ่มเมืองปัก ฉัตรเมืองปัก ร่มเมืองปัก กองเมืองปัก ฯลฯ
|
|
ตำบลตะคุ :
|
เลิศตะคุ เจริญตะคุ แสงตะคุ ฯลฯ
|
|
ตำบลตะขบ :
|
บนตะขบ งามตะขบ ลอยตะขบ ฯลฯ
|
|
ตำบลงิ้ว :
|
ลงท้ายด้วยฉิมพลี ได้แก่ แววฉิมพลี ผลฉิมพลี
ใจฉิมพลี ฯลฯ
|
|
ตำบลตูม :
|
ลงท้ายด้วยพรหมราช ได้แก่ ขำพรหมราช เดชพรหมราช ฯลฯ
|
สำหรับอำเภอที่เกิดใหม่ จะไม่มีนามสกุลเช่นดังกล่าว คือ ปากช่อง ประทาย ชุมพวง คง
ห้วยแถลง ขามสะแกแสง เสิงสาง บ้านเหลื่อม หนองบุนนาก แก้งสนามนาง และวังน้ำเขียว แต่อย่างไรก็ตามก็สามารถจะดูได้ว่า
แยกเขตออกจากอำเภอเดิมหรือสังกัดอำเภออะไร เช่น ขามสะแกแสง ส่วนใหญ่ลงท้ายด้วยคำว่า กลาง แยกออกมาจากอำเภอโนนสูง
ปากช่องส่วนใหญ่ลงท้ายว่า จันทึก แยกออกมาจากอำเภอสีคิ้ว เป็นต้น
ดัวนั้น จึงอาจกล่าวได้ว่า เอกลักษณ์ที่โดดเด่น ภูมิปัญญาท้องถิ่นเกี่ยวกับการตั้งนามสกุลของลูกหลานชาวโคราชภูมิใจเถิดว่า
การที่เกิดมาในสกุลโคราชแท้ อาจฟังดูไม่ไพเราะมากนัก แต่ประวัติความเป็นมานั้นเป็นที่น่าประทับใจยิ่ง บ่งบอกความสัมพันธ์ฉันญาติมิตร
หมู่พวก จะตกอยู่แห่งหนตำบลใดให้สามัคคี ไม่ลืมกัน และที่สำคัญอย่าลืม โคราชบ้านเอง