งานประเพณีชักพระ วัดนางชี - วัดไก่เตี้ย


สืบสานประเพณีชักพระ
           ประเพณีชักพระ  เป็นประเพณีซึ่งพุทธศาสนิกชนชาวฝั่งธนได้ถือปฎิบัติสืบเนื่องกันมาเป็นเวลานานกว่า  100 ปี  กำลังจะเวียนมาบรรจบอีกครั้งหนึ่ง  ในวันแรม 2 ค่ำ เดือน 12  นี้  โดยขบวนแห่เรือจากฝีพายกองทัพเรือที่อัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุไปตามลำคลอง  โดยเริ่มออกจากวัดนางชี  เขตภาษีเจริญ (คลองด่าน)  ผ่านคลองบางกอกใหญ่  คลองชักพระ  เข้าคลองบางกอกน้อย  ไปสิ้นสุดที่วัดไก่เตี้ย  เขตตลิ่งชัน  แล้ววกกลับออกจากวัดไก่เตี้ยไปตามคลองบางกอกน้อย  ออกแม่น้ำเจ้าพระยา  เลี้ยวเข้าคลองบางกอกใหญ่  แล้ววกกลับเข้าคลองด่าน  ไปสิ้นสุดวัดบางชีตามเดิม

          อย่างไรก็ดี  หากกล่าวถึงงานประเพณีชักพระนี้  เป็นงานประเพณีที่เริ่มมีมาแต่สมัยรัตนโกสินทร์  โดยมีท่านพระยาโชฎึกราชเศรษฐี  ร่วมกับสมเด็จพระรูปศิริภาคย์มหานาคนารี  ซึ่งเป็นพระสัสสุ (แม่ยาย)  ของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก (รัชกาลที่ 1)  ได้ร่วมกันบูรณะปฏิสังขรณ์วัดนางชี  ซึ่งดั้งเดิมเป็นวัดร้าง  ทั้งนี้  ตามประวัติได้สร้างมาตั้งแต่สมัยพระชัยราชาธิราช (พระเอกา)  กษัตริย์องค์ที่ 13  แห่งกรุงศรีอยุธยา  เมื่อประมาณปี  พ.ศ.2082  สาเหตุของการสร้างก็เนื่องมาจากลูกสาวพระชัยมนตรี  ที่ชื่อ "อิ่ม"  ได้ป่วยและไม่สามารถทำการรักษาให้หายได้  จนนิมิตในฝันว่า  มีชีปะขาวแนะนำให้ลูกสาวบวชชีจึงจะหายเป็นปกติ  ด้วยเหตุนี้  พระชัยมนตรีจึงทำการสร้าง "วัดนางชี"  และให้ลูกสาวบวชชีที่วัดนางชีนั้น  ทั้งนี้  หลังจากสร้างวัดเสร็จไม่นานพระบรมสารีริกธาตุก็เสด็จขึ้นปรากฎ  ทำให้ "แม่ชีอิ่ม"  ได้อัญเชิญเสด็จสารีริกธาตุไว้ในผอบ  ซึ่งเป็นขวดใส่น้ำหอมจากพวกฝรั่งใช้บรรจุน้ำหอมสำหรับอาบน้ำ  ที่พวกชาววังและผู้มีฐานะดีนิยมใช้กันในสมัยนั้น  พระบรมสารีริกธาตุได้อัญเชิญประดิษฐานไว้ที่วัดนางชีตั้งแต่นั้นมา  จนกระทั่งวัดนางชีได้ชำรุดทรุดโทรมลงจนกลายเป็นวัดร้าง

          เมื่อพระยาโชฎึกราชเศรษฐี  และสมเด็จพระรูปศิริภาคย์มหานาคนารี  ได้ร่วมกันถวายปฏิสังขรณ์เสร็จแล้ว  ประกอบกับพบว่า  วัดนี้มีพระบรมสารีริกธาตุประดิษฐานอยู่   จึงถือเป็นนิมิตดีที่ได้มีโอกาสพบเห็น  และต้องการให้ชาวบ้านชาวเมืองในบริเวณแถบวัดนางชี  และบริเวณใกล้เคียงมีโอกาสชมพระบรมสารีริกธาตุ  ตลอดจนต้องการให้ประชาชนทั้งหลายทราบว่า  วัดนางชีมีพระบรมสารีริกธาตุประดิษฐานอยู่  จึงให้มีการถวายการสรงน้ำ  และทำพิธีแห่พระบรมสารีริกธาตุไปตามคลองด่าน  ออกคลองบางกอกน้อย  พอใกล้เวลาเพลก็มาถึงวัดไก่เตี้ย  และหยุดให้พระภิกษุ  สามเณร  ที่ไปกับขบวนแห่นั้น  ได้ฉันภัตตาหารที่นั่น  เสร็จแล้วก็เคลื่อนขบวนออกตอนบ่าย  หลังจากที่พักเหนื่อยกันแล้ว  จากวัดไก่เตี้ยไปตามลำน้ำเจ้าพระยาเข้าคลองบางกอกใหญ่  วกเข้าคลองด่าน  มาหยุดที่หน้าวัดนางชี  และอัญเชิญเสด็จพระบรมสารีริกธาตุขึ้นไปประดิษฐานตามเดิม  และตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา  ประชาชนชาววัดนางชี - วัดไก่เตี้ย  จึงได้จัดประเพณีมาทุกปี  ในวันแรม  2 ค่ำ  เดือน 12  ของทุกปี  อย่างไรก็ดี  ในสมัยพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 3)  ได้ทรงโปรดเกล้าฯ  ให้บูรณะปฏิสังขรณ์วัดนางชีขึ้นอีกครั้ง

          การแห่พระบรมสารีริกธาตุวัดนางชีนั้น  ชาวบ้านเรียกว่า  "งานชักพระ"  เหตุที่เป็นเช่นนี้ก็เพราะว่า  ในสมัยนั้นการแห่ได้กระทำโดยทางเรือ  เพราะเป็นการคมนาคมสะดวกที่สุด  และคลองที่องค์พระธาตุเสด็จผ่านระหว่างสี่แยกคลองมอญถึงวัดไก่เตี้ย  จึงได้มีการขนานนามว่า "คลองชักพระ"  และทำให้เกิดตำบลหนึ่งเรียกว่า "ตำบลคลองชักพระ"  ขึ้นอยู่ในท้องที่เขตตลิ่งชัน  ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

http://203.155.220.217/phasicharoen/Activity_WatNangChee.htm (สำนักงานเขตภาษีเจริญ)
 
Information
: The Chao Phraya River
: Major tourist of Rattanakosin
: Tourism Authority of Thailand Tourist Service Center
: Hotel & Bungalows in Bangkok
: งานประเพณีชักพระ วัดนางชี - วัดไก่เตี้ย, จุลสารกรุงเทพมหานคร, ฉบับที่ 56 พ.ย. 2531